Durven en doen

Door Maria Neele in de categorie Gratis schrijftips op 10 maart 2010
Tags: , ,

schrijven en skiën: je moet het allebei durvenWat is de overeenkomst tussen lekker skiën en een goed stukje schrijven? Nee, dat zijn niet mijn gedachten terwijl ik Italiaanse pistes onveilig maak, maar terugkijkend op een geslaagde dag komt zoiets weleens bij me op. Dingen die je leuk vindt, hebben vaak veel met elkaar gemeen. En ja, skiën en schrijven, ik zal niet zeggen dat het mijn passies zijn – ik zou niet durven – maar ik doe het allebei graag.

Overeenkomst 1: weten waar je naar toe wilt. Nou is dat met skiën makkelijk: naar beneden. Maar op wat meer gedetailleerd niveau is het evengoed complex. Voortdurend beslis je: daar draaien, let op die andere skiër en houd die snowboarder in de gaten. Net als bij schrijven: overzicht en controle houden en tegelijk ontspannen.

Overeenkomst 2: durven. Vertrouwen op je techniek, en tegelijk de grenzen opzoeken. Dat maakt het spannend en dan blijf je leren. Iets nieuws proberen, tegen jezelf zeggen: je kan ‘t! En als je een keer een uitglijer maakt: dat hoort er ook bij. Wie nooit valt, skiet (of schrijft) onder zijn niveau.

Overeenkomst 3: beginnen is moeilijk. Bijvoorbeeld als je bovenaan een steile helling staat of een schoon, leeg document voor je hebt. Aarzeling. Je moet ergens overheen (zie overeenkomst 2) en als je eenmaal bent begonnen, volgt de rest meestal vanzelf.

Overeenkomst 4: oefenen. Beter worden gaat met vallen en opstaan (zie weer overeenkomst 2). En wat de ene keer met gemak lukt, gaat de volgende dag moeizaam. Weet dan: de volgende keer doe je hetzelfde weer fluitend. Kijk de kunst af bij anderen die het beter kunnen dan jij. En vervolgens meters maken: oefenen, oefenen, oefenen.

Lekker interessant!

Door Maria Neele in de categorie Gratis schrijftips op 4 februari 2010
Tags: , ,

“Naar aanleiding van”. Zo, daar staan tenminste alweer drie woorden van een nieuwe brief. “Met betrekking tot”, weer drie woorden. “Ten gevolge van het feit dat…”. Zes! Dat vult  lekker.

Zakelijke correspondentie uit de jaren vijftig Het lijkt vaak of zakelijke briefschrijvers vooral verlegen zitten om vulling. Ze hebben niet zoveel te melden en schrijven hun boodschap daarom maar zo omslachtig mogelijk op. Als het even kan in formules die al gangbaar waren toen mijn moeder nog op kantoor zat (en dat was in de jaren vijftig van de vorige eeuw), want dat staat zo mooi en interessant. 

Ga toch weg! Vervang die voorzetselgedrochten door één gewoon woord. Voor bijvoorbeeld. Door of over. Of zeg het gewoon helemaal anders.

Schrijf me alsjeblieft geen zinnen meer als: “Vriendelijk vragen wij u deze orderbevestiging te controleren en graag vernemen wij uw reactie indien er vragen of opmerkingen zijn ontstaan met betrekking tot de inhoud ervan. Dit betreft een bevestiging van een serviceverlening naar aanleiding van een servicemelding.”

Schrijf liever: “Zoals eerder met u is afgesproken, ontvangt u over x weken onze servicelevering. Wilt u deze orderbevestiging controleren? Als u nog vragen of opmerkingen hebt, kunt u ons bellen op nummer x of e-mailen via y.” Gewoon. Zoals je het ook zegt.

Spatie van het jaar

Door Carola Janssen in de categorie Losse kiezels op 5 januari 2010
Tags: , ,

naakt model

Wat is het verschil tussen naakt modeltekenen en naaktmodeltekenen?

Dat weet iedereen. Waarom is het dan toch zo lastig om onjuiste spaties uit te bannen? Het platform Signalering Onjuist Spatiegebruik voert een hopeloze strijd. Het naaktmodelvoorbeeld heb ik van hun site. De spatie tussen naakt en model won de verkiezing onjuiste spatie van het jaar, ik meen, 2007.  Perfect om uit te leggen waarom spaties zo belangrijk zijn.

Al dan niet een spatie brengt altijd een betekenisverschil met zich mee. Karsten Veerman heeft bovendien wetenschappelijk bewezen dat onjuiste spaties je begrip van een tekst significant vertragen; lees zijn rapport Aaneenschrijfregelkennisbegripsbeïnvloeding (pdf) maar.

Hoe dan ook, het is weer tijd voor de verkiezing van 2009. Mijn favoriet: lieve heersbeestjes. Ze heersen, maar zonder je geweld aan te doen, begrijp ik. Schattig!

Wat is ook weer de regel? Samenstellingen schrijf je aan elkaar. En een samenstelling is een woord dat bestaat uit twee of meer woorden die je ook zelfstandig kunt gebruiken.

Weg met de duizenddingendoekjes!

Door Maria Neele in de categorie Gratis schrijftips op 9 december 2009
Tags: , , ,

DuizenddingendoekjeEr wordt heel veel plaatsgevonden in het Nederlandse taalgebied. Je kunt het zo gek niet bedenken of het vindt plaats. Google maar eens: 1.650.000 resultaten! Plaatsvinden is dan ook een handig woord, net als zijn broertje gebeuren. Het is een stoplap. Nee, erger nog: een duizenddingendoekje. Je kunt het overal voor gebruiken. Jammer alleen dat die woorden je tekst zo saai, kleurloos en star maken. Want waar blijft de actie?

Wat willekeurige voorbeelden:

De voorstelling vindt plaats om 20.00 uur…
De eerstvolgende meeloopdag (…) vindt plaats op woensdag (…)
De juryvergadering vindt plaats om 12.00 uur.
De pleurapunctie vindt plaats om de longen te ontlasten van een patiënt die een te grote hoeveelheid pleuravocht produceert.
Financiële instellingen zijn verplicht om de identiteit van hun cliënten vast te stellen. Deze identificatie vindt plaats om ongebruikelijke transacties te kunnen melden.

En nu hoe het anders kan:

De voorstelling begint om 20.00 uur…
De eerstvolgende meeloopdag is op woensdag (…)
De jury vergadert vanaf 12.00 uur.
De pleurapunctie ontlast de longen van een patiënt die een te grote hoeveelheid pleuravocht produceert.
Financiële instellingen zijn verplicht om de identiteit van hun cliënten vast te stellen. Door deze identificatie kunnen ze ongebruikelijke transacties melden.

Plaatsvinden is een mooie truc om de handelende persoon uit beeld te houden, net als de passieve of lijdende vorm. Dat is niet altijd fout, maar vraag je elke keer af als je plaatsvinden of gebeuren wilt schrijven of het ook anders kan. En doe dat dan. Varieer. Schrijf actief. Lekker fris.

Want dat heb je met duizenddingendoekjes: ze gaan al snel muf ruiken.

Kopzorg over plantpot

Door Carola Janssen in de categorie Steentje in je schoen op 7 december 2009
Tags: , ,

Tussen-e, wanneer wel, wanneer nietPlantpot. Het woord staart me aan in 12 centimeter grote letters in de parkeergarage van Ikea (we hebben een nieuw kantoor in te richten en we letten op de kleintjes). Plantpot. Jongens en meisjes advertentieschrijvers, dat kán toch niet? Dat hóór je toch!

Maar waarom weet ik zo zeker dat plantpot niet kan? Mmm, daar moet ik het antwoord op schuldig blijven. Ja, omdat het ook plantenbak is. Maar dat is nog geen reden. Je hebt visnet én vissenkop, bijvoorbeeld. Ja, het is wel plantkas, maar daarbij is het eerste deel afgeleid van het werkwoord planten, niet van het zelfstandig naamwoord plant.

Toegegeven, je hebt plantnaam in het woordenboek, als vormvariant van plantennaam, maar dat is een uitzondering tussen meer dan honderd samenstellingen met het zelfstandig naamwoord plant. Plantenpot echter staat er helaas niet in.

Schiet je al wortel? De regels voor de tussenklank e (sjwa geheten, prachtig woord voor de ‘uh’-klank) zijn niet eenduidig, zo blijkt ook uit een artikel van Onze Taal. Je schrijft hem als je ‘m hoort en meestal is er een tussen-e(n) als het eerste deel een zelfstandig naamwoord van één lettergreep is.

Tja, daar kunnen we geen wedstrijd op fluiten natuurlijk. Het woord plantpot druist gewoon tegen mijn woordgevoel in. Is dat genoeg?

Cursus klantgerichte adressering. Voor de KPN

Door Maria Neele in de categorie De wenkbrauw op 1 december 2009
Tags: , ,

Kiezel Communicatie gaat verhuizen. We vroegen dus een telefoonaansluiting aan op ons nieuwe adres. Moed verzameld. KPN gebeld. Een half uur verder, alle gegevens verteld, gespeld en herhaald en het leek geregeld.

De tussenstappen wil ik je besparen (want het ging natuurlijk niet in één keer goed), maar uiteindelijk ontvingen we een brief met de opdrachtbevestiging en de afspraken voor een bezoek van de monteur. So far, so good. O nee, toch niet!

klantgericht adresseren? KPN zou het moeten kunnenWas die brief gericht aan Kiezel Communicatie? Welnee. Geadresseerd aan Nelle. Niet aan mevrouw Neele, ook niet aan mevrouw M. Neele, nee, aan Nelle. Zonder enige toevoeging. Had die KPN-mevrouw haar nagels zitten lakken toen ik haar braaf meldde: “N-E-E-L-E, voorletter M”? En waarom stond in de aanhef ‘Geachte heer/mevrouw Nelle’? Had ze geen keuzeknopje man/vrouw in haar elektronische formulier?

KPN vraagt je na een gesprek met de serviceafdeling mee te doen met een klantonderzoek. Of het telefoongesprek naar wens is verlopen, zeg maar. Ja hoor, dat ging prima. Ik ben alleen niet erg gecharmeerd van het schriftelijke vervolg.

Los van de inhoud verwacht ik van de KPN dat elementaire zaken als adressering en aanhef van een brief kloppen. En daar doen ze dan weer geen klantonderzoek naar.

Bij deze dan maar: Boe!

Teksten met kleefkracht

Door Maria Neele in de categorie Gratis schrijftips op 27 november 2009
Tags: , , , ,

Internetters zijn ongeduldige lezers. Ze willen niets liever dan klikken, scannen, zappen. Als schrijver heb je hooguit drie seconden de tijd om de aandacht te vangen, en nog een paar tellen later beslist Snelle Henkie of hij wil doorlezen of niet. Je moet je stinkende best doen om hem vast te houden; twee keer met je ogen knipperen en weg is-ie. Hoe voorkom je dat? Vijf tips om teksten met meer kleefkracht te schrijven.

1. Schrijf over mensen
Formuleer de kern van je boodschap in één of twee zinnen en maak er dan een verhaal van. Concreet, aansprekend. Zorg dat het over mensen gaat. En beantwoord met je boodschap een concrete vraag van een speurende internetter.

2. Het belangrijkste eerst
Begin met het belangrijkste. Nee, het belangrijkste vooraan. Het eerste woord, bedoel ik. Eerst de kern, dus, vooraan in de zin. Vervelend hè? Houd het wel leesbaar en denk bij elk stukje, elke alinea en elke zin na over wat het belangrijkste is. En zet dat vooraan.

zorg voor een tekst met haakjes3. Gebruik haakjes
Zorg voor ‘haakjes’ in je verhaal. Haakjes zijn woorden, beelden, associaties die aan mensen blijven plakken als klittenband. Die ‘o, ja!’ oproepen. Begrippen die mensen herkennen, zoals Kleinduimpje in ons kiezelverhaal.

4. Wissel af
Maak je zinnen niet te lang en kijk tegelijkertijd uit voor staccatotekst. Wissel af. Gebruik langere en korte zinnen door elkaar. Vermijd zinnen met meer dan één bijzin, want daardoor wordt je tekst minder goed leesbaar. En dan is Snelle Henkie rap verdwenen.

5. Nodig uit
Schrijf actief, direct en nodig uit tot actie. Gebruik de gebiedende wijs. ‘Vraag de brochure aan’, ‘Schrijf je in voor onze nieuwsbrief’. Henkie is dan wel snel, hij is ook volgzaam. En gek op klikken.

Schrijven voor Marcel

Door Maria Neele in de categorie Internetmarketing op 25 november 2009
Tags: , , ,

Marcel, onze ideale klant

Op ons kantoor hangt een flipovervel met twee Southparkplaatjes van hetzelfde mannetje. Marcel, hebben we hem genoemd. Plaatje 1: Marcel kijkt vertwijfeld, plaatje 2: Marcel met een smile van oor tot oor. Marcel vóór Kiezel Communicatie en Marcel erna. Onze website hebben we voor Marcel geschreven.

Marcel wil winst maken
Wie is Marcel? Marcel bestaat niet. Maar tegelijkertijd bestaat hij wel, want Marcel is onze ideale klant. De problemen die Marcel heeft, kunnen wij oplossen – binnen onze mogelijkheden natuurlijk, want voor zijn relatieprobleem zal hij toch echt moeten uitwijken naar een relatietherapeut ;-) . Marcel is 45 jaar en directeur van een mkb-bedrijf. Hij wil dat zijn site beter gevonden wordt op internet en dat zijn helpdeskmedewerkers Twitter gaan gebruiken. En ze moeten ook nog betere e-mails gaan schrijven… Alles wat wij te bieden hebben, wil Marcel. Maar hij heeft geen tijd om dat voor elkaar te krijgen en geen zin om zich erin te verdiepen. Marcel wil verkopen, zijn bedrijf runnen, winst maken. En gelijk heeft-ie.

Avatar marketing
Waarom hangt dat flipovervel aan onze muur? Marcel is een persona. Een persona is een verzonnen clichémens met eigenschappen die gelden voor jouw doelgroep. Avatar marketing, noemt Jason Cohen het. Begrijpt Marcel onmiddellijk dat hij bij Kiezel Communicatie moet zijn? Die vraag kijkt ons vanaf de kantoormuur voortdurend aan en houdt ons bij de les. We nemen Marcels specifieke problemen serieus, schrijven zodat hij zich aangesproken voelt en zorgen ervoor dat hij blij van ons wordt. 

Gericht schieten
Maar we willen toch wel meer klanten dan alleen Marcel, de 45-jarige manager? Hoe bereiken we die dan? Waarom schrijven we niet meer in het algemeen, voor iedereen? Omdat we dan waarschijnlijk helemaal niemand zullen bereiken, ook Marcel niet. Schrijven voor Marcel helpt om ook andere lezers (of lezeressen) te bereiken. Wie ook maar een beetje op Marcel lijkt, voelt zich ook aangesproken  door onze tekst. Gericht schieten levert uiteindelijk altijd meer op dan een schot hagel.

Ik wordt niet goed

Door Carola Janssen in de categorie De wenkbrauw op 31 oktober 2009
Tags: , , ,

Carola en Maria trekken hun wenkbrauw op

Vanochtend zocht ik de tekst van een liedje voor mijn dochter die al dagen alleen de eerste twee regels zingt. Ik googelde dus de eerste woorden: “ik word altijd wakker met een”. Wat vroeg Google?

Bedoelde u

Met angst en beven besloot ik een Googlefight te houden tussen ik word en ik wordt.

Dit was het resultaat:

Mag ik daar de wenkbrauw even over optrekken? Ja, d/t-fouten maak ik ook geregeld. Maar dat de juiste schrijfwijze het op internet inmiddels aflegt tegen de correcte, had ik niet verwacht. Want iedereen weet bij ik loop wel hoe het moet. Het bleek ook niet waar gelukkig. Het was een spook op Halloween. Toen ik aanhalingstekens toevoegde zag het er iets anders uit:

Gelukkig. Nog steeds bijna 30 procent, dat wel. Maar die kunnen we wel een training geven :-) . En de tekst van het liedje? Die vind je hier: “Wakker met een wijsje“.

Lees ook onze andere blogs:

Brutalen hebben de halve wereld

Door Maria Neele in de categorie Gratis schrijftips op 22 oktober 2009
Tags: , , ,

aap, noot mies

Schrijf brutaal. Wees vrijmoedig. Durf te zeggen waar het op staat. Dat is de beste manier om de aandacht van je lezer te vangen, zegt Pace Smith van Copyblogger. En bovendien, zegt hij, hoeft niet alles wat je beweert honderd procent waar te zijn. Keurige teksten zijn saai. Als je je aan alle kanten indekt – misschien, het kan, wellicht, ook – is het eindproduct slappe hap.

Je wilt verkopen. Producten of ideeën, dat maakt niets uit. In beide gevallen moet je je lezers met hun neus op de feiten drukken. Laat die fluwelen handschoentjes maar thuis. Oordeel zelf: ‘Als je de spellingregels niet beheerst, sta je voor aap’, of: ‘Als je af en toe een foutje maakt in de spelling, kan dat afbreuk doen aan je geloofwaardigheid’. Wat komt beter aan?

Natuurlijk sta je niet altijd voor aap als je een d’tje of t’je verkeerd schrijft. Die bewering mag je van mij in twijfel trekken. Maar het komt wél over. ‘Oei!’, denkt de lezer. ‘Dat wil ik niet!’ Wedden dat-ie meer wil weten over jouw oplossing?