Ik besef me…

Door Carola Janssen in de categorie De wenkbrauw op 18 april 2014
Tags: ,

Maria en Carola trekken hun wenkbrauw op

Sorry, ik MOET je onderbreken!
Ik kan er NIET tegen als je steeds zegt: ‘ik besef me’. Het is ‘ik besef’ of ‘ik realiseer me’.

Toen mijn taalkritische collega van de Hogeschool de trainer op de teamdag met deze woorden onderbrak, werd ze bijna emotioneel. Zij had zich voorgenomen er voortaan iets van te zeggen, van dat oprukkende zich beseffen. En dat deed ze ook.

Toen ik gisteren een fantastische singer-songwriter hetzelfde hoorde zingen in een mooi liedje, zei ik toch maar niks. Maar het kriebelde heftig.

Zich beseffen, zich irriteren? Nee, nee, nee!

Het probleem lijkt op dat in de blog van Maria – to miss foutief vertaald als missen (het moet ontbreken zijn). Maar dit is toch weer anders. Sommige werkwoorden zijn wederkerend, andere niet. Het is geen foute vertaling, het is gewoon slordig. En uiterst besmettelijk.

Mijn wenkbrauw gaat vooral omhoog als ik zo’n slordigheid in professionele teksten tegenkom. Zoals van de week. Een brief van een nieuwe makelaar in mijn wijk. Een brief die ik in zijn geheel zou moeten citeren vanwege de enorme tenenkrommendheid. Maar één fout sprong eruit:

De woningmarkt trekt zich weer aan.

Ik trek het me erg aan. Maar ik besef me dat dat zinloos is.

Prettig weekend.

Moedertjelief

Door Carola Janssen in de categorie De wenkbrauw op 7 mei 2012
Tags: , , ,

Carola en Maria trekken de wenkbrauwen op

Luister naar de audio-versie


Wat zijn moeders? Dat zijn best moderne vrouwen die elke dag dingen beleven. Ze hebben oplossingen voor honderden huishoudelijke problemen. Heerlijke recepten hebben ze, en mooie naai- en breipatronen die ze graag delen met andere moderne moeders. En waar maak je zo’n moeder op Moederdag nu eens echt blij mee? Waarmee zou zij echt in haar nopjes zijn? Een eigen website natuurlijk! Een Moederpedia (sic!) met huishoud-FAQ’s! Een eigen webshop!

Moeder bedankt haar zoon voor de website

Dank je wel voor de website!

Ahum. Ik ben moeder. Mijn compagnon is moeder. Onze office manager is moeder. Herkennen wij ons in die beschrijving? In geen velden of wegen. De mannen van Onpole, die me vandaag hun nieuwsbrief stuurden met deze ultieme moederdagsuggestie, slaan de plank volledig mis.

Maar wacht even, wij kregen de nieuwsbrief. Herkennen wij onze eigen moeders dan? Die lieve 80-plussers die nog wel skypen en Wordfeud spelen op de iPad? Willen die misschien een website? Een webshop? Natuurlijk niet. Dan liever de benzinestationschrysanten en de Mon Chérie die de nieuwsbriefschrijvers badinerend afdoen als laatstemomentcadeau.

Wat gaat hier mis? De schrijvers hebben zich niet verdiept in hun doelgroep. Ze zijn seksistisch. Ze hebben een 60 jaar oud beeld van moeders én van kinderen.

Hoe los je zoiets op? Een aanhaakcampagne is natuurlijk prima. Met een speciale moederdagaanbieding is niks mis. Maar zorg dat je weet wie je lezers zijn. Spreek hen aan. Met beelden die kloppen. Natuurlijk zijn er moeders die recepten verzamelen, huishoudproblemen oplossen of graag breien. Maar zijn dat de opvallendste kenmerken van vrouwen die je blij maakt met een website of -shop? Dat zijn vrouwen die spelletjes doen op hun smartphone, websites pinnen op Pinterest, hun belevenissen delen op Facebook. Daar heb je dan ook meteen de aanknopingspunten om een goede tekst te schrijven. Wat zijn voor die vrouwen de voordelen van een eigen site? Als je dat beschrijft, wordt het een interessant cadeau.

Op de website van Onpole lees ik dat ze ook webredactie doen:

Bij OnPole kennen ze de regels waar goede webteksten aan moeten voldoen en wordt er geschreven (als grafisch ontwerpers) vanuit het beeld van de website: met oog voor de lay-out.

Ik denk dat we bij Kiezel ook maar eens websites moeten gaan ontwerpen (als tekstschrijvers) vanuit de inhoud van de website, met oog voor de content. En dan gaan we die aanbieden met Vaderdag.

Wat geef jij moeder aanstaande zondag?

—-

In de rubriek De wenkbrauw winden de Kiezels zich op over taal en communicatie die ze onder ogen krijgen. Lees alle andere afleveringen van De wenkbrauw.

Leven of doodgaan

Door Carola Janssen in de categorie De wenkbrauw op 30 maart 2012
Tags: , ,

Carola en Maria trekken de wenkbrauwen op
LeefDoorPlan. Een plan om door te leven? Nee, het is de naam van de overlijdensrisicoverzekering die mijn financieel adviseur me aanraadde. Ik heb er een nodig omdat ik een nieuw huis aan het kopen ben. Maar ja, doodgaan… Daar trek je geen klanten mee, zal de marketeer gedacht hebben. Dóórleven, dat is wat de mensen willen. Bij Fame zongen ze het al – I’m gonna live forever! Ja, als er na je dood geld vrij komt dan kunnen de nabestaanden gemakkelijker doorleven. Maar dat doorleven gaat helemaal niet over mij – terwijl ik nog wel de klant ben!

Pijn en kriebels

Er is een grote angst voor woorden met een negatieve lading. Dood, maar ook ‘moeten’, ‘betalen’ en ander verderf mag je eenvoudigweg niet meer gebruiken. Klanten spreken ons daar ook wel eens op aan: kunnen jullie dit niet positiever verwoorden… Terwijl de pijn benoemen ook voor verbinding en herkenning zorgt. De drang om alles leuk te laten lijken, aangenaam te maken en roze te kleuren geeft me de kriebels. Spreken van doorleven als het over doodgaan gaat, is een eufemisme van de bovenste plank.

Ga zo door

Overigens raakte Tekstschrijver Tim helemaal geïnspireerd in onze chat over deze on-naam.
  • Ontdek de streber in jezelf met het StreefDoorPlan!
  • Nieuw, nu ook voor wevers, het WeefDoorPlan
  • Angstig? Kies dan het BeefDoorPlan!
  • Piloot? Maak kennis met ons ZweefDoorPlan!
  • Te enthousiast? Profiteer van ons SchietDoorPlan!

Ga jij dood?

Tim weet zonder kijken hoe het plan in elkaar zit:

Stap 1: blijf ademen
Stap 2: ga niet dood

Maria is het overigens niet met Tim en mij eens – eigenlijk zou ik haar van de wenkbrauwfoto moeten afknippen in dit geval. Zij stoort zich niet aan de naam LeefDoorPlan en kan zich goed voorstellen dat mensen zich erdoor aangesproken voelen. De naam, zo zegt zij, laat zien dat je je nabestaanden op de eerste plaats zet. Wat vind jij? Wil jij je overlijdensriscio omzetten in een leefdoorplan?

Dansen op je graf
Overigens was het antwoord van Freddy Mercury (die nooit zal sterven) op Fame’s statement: Who wants to live forever?

Op het puntje van je stoel…

Door Irene de Vette in de categorie De wenkbrauw op 10 maart 2011
Tags: ,

Ik kreeg een wel heel speciaal bericht in mijn inbox, via LinkedIn. Een uniek Special Coffee Seminar, samen met Making It Happen Now! “Voor het eerst in Nederland, in de Amsterdamse Rai: T. Harv Eker met zijn “Millionaire Mind Intensive”!”

Door al die Engelse woorden voelt het meteen al alsof ik in een TellSell-reclame ben beland. Wat is dit voor spannend seminar? Tell me more, Mike!

“Het Millionaire Mind Intensive kun je haast niet beschrijven, je moet het beleven! Drie dagen lang op het puntje van je stoel…”

Los van het feit dat het me dodelijk vermoeiend lijkt om drie dagen op het puntje van mijn stoel te zitten, heb ik nog steeds geen idee wat ik kan verwachten.

Ik lees verder. Het blijkt dat meneer T. Harv. Eker, auteur van de bestseller “Het Miljonairsbrein Ontrafeld”, mij kan helpen met mijn financiële toekomst. “Hij heeft met zijn seminar het leven van meer dan een miljoen mensen veranderd, in meer dan 100 landen over de hele wereld.”

Dit ‘geweldige spektakel’ is een ‘unieke kans’, maar dan moet je wel snel reageren, want we verwachten ‘duizenden deelnemers’. Uitroepteken!

Naast acht uitroeptekens vind ik ook drie vraagtekens en drie keer gedachtepuntjes in de 300 woorden tellende tekst. Ja, ik mag deze kans vooral NIET missen.

Hoe krijg je me wel nieuwsgierig? Licht een echt tipje van de sluier op, geef me concrete voorbeelden. Dát bouwt spanning op. En dan heb je al die uitroeptekens niet nodig!!!


Hey, jij daar! Ja, jij. Kun je maar geen genoeg krijgen van dit fantastische onderwerp? Lees dan zeker weten ook deze blogs:

U wilt het boek uit het raam smijten. Mag dat?

Door Martine van Blaaderen in de categorie De wenkbrauw op 8 maart 2011

In de trein blok ik voor mijn theorie-examen. Ik reis door een wereld van puntstukken, pijlen en gele verkeerslichten. Het theorieboek van Veka-Best moedigt me aan: ‘Al meer dan drie miljoen geslaagden’. Ik kan niet anders dan denken: knap!

Theorie leren – Auto mag dan een bestseller zijn, het polygoon-journaal is flitsender. ‘Hetgeen, generlei, alsmede, redelijkerwijs’ en zelfs een ‘thans’. Doorbijten! Maar ook op zinsniveau struikel je regelmatig over stijlbloempjes:

Let op de weersgesteldheden.
Wat is er mis met ‘het weer’?

Dijkwegen hebben vervelende kenmerken.
Zijn ze chagrijnig als ze vroeg opstaan?

Sommige opgefokte motorrijders zorgen voor adembenemende tafereeltjes.
Het verhaal krijgt ineens een dramatische wending.

Bomen zijn mooi om te zien, maar slecht voor het uitzicht.
Geen commentaar.

Ook het gedrag van bejaarden kan onvoorspelbaar zijn.
Dat zet mijn verbeelding aan het werk.

Een ongelijkvloerse overweg.
Synoniem voor een tunnel.

Soms slaagt de schrijver, die overigens nergens wordt genoemd, erin om iets heel simpels ontzettend complex te maken. Dieptepunt is de uitleg van bestemmingsverkeer: Bestuurders van wie de bestemming is gelegen aan of in de directe nabijheid van een weg die blijkens een bord gesloten voor bepaalde bestuurders is, maar open voor bestuurders die slechts via deze weg hun bestemming kunnen bereiken, alsmede voor bestuurders van lijnbussen.

Volg jij het nog? Gelukkig spreekt het woord ‘bestemmingsverkeer’ voor zich. En bij totale verwarring kun je altijd nog op de plaatjes afgaan. Of op je gezonde verstand. Ik houd me vast aan de belofte: drie miljoen Nederlanders gingen goed geïnformeerd het examen in en ze het haalden het nog ook. Hoewel er niet bijstond na hoeveel keer…


Meer ‘professioneel’ taalgestuntel:

Lust jij jouw eigen taal?

Door Carola Janssen in de categorie De wenkbrauw op 23 februari 2011
Tags: ,

Maria en Carola trekken de wenkbrauwen op

Ik ben trots en blij u uit te nodigen naar Nozbe in jouw eigen taal – in het Nederlands. Nozbe als een instrument voor Dingen Klaar te Krijgen is al serveren een groot aantal gebruikers in uw land en we hebben hard gewerkt met Nozbe naar Nederlands vertalen en past deze aan uw workflow zodat voelt je meer thuis bij de nieuwe interface. Laat het me weten alsjeblieft als je de nieuwe Nederlandse Nozbe interface lusten.

Deze mail kreeg ik vrijdag en nee, dit lustte ik niet. Sorry jongens – jammer van jullie harde werken. Het is ook niet niks, tekst invoeren bij Google Translate en op ‘vertaal’ klikken. En dat allemaal ‘um sonst’. Na een mailtje van mij dat er werkelijk niet één zin in correct Nederlands gesteld was in deze mail, kreeg ik zondag een nederige excuusbrief terug van Michael Sliwinski, oprichter van Nozbe.

Ik schaam me enorm over het laatste nieuwsbericht, dat ik je gestuurd heb. We hebben dit bericht snel geschreven (en het was ook nog eens geschreven door iemand, waarvoor Nederlands niet de eerste taal is). Ik wilde je het bericht zo graag sturen, dat ik vergeten ben om het te laten nakijken. Ik neem alle verantwoordelijkheid op me – het is volledig mijn fout!

Drie tips

Excuses aanvaard natuurlijk. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het op de site beter is gegaan, daar zijn vrijwilligers van vlees en bloed aan de slag geweest met de teksten. Ik geloof onmiddellijk dat die hard gewerkt hebben. Maar vertalen blijft een vak apart. Drie tips voor alle vertaallieden van vrijwillige vertaalcorpsen.

  1. Vertaal per alinea
    Ga niet woord voor woord bedenken wat er staat, maar neem minstens een hele zin en liever nog een alinea en vertel die na. Dan gaat je taal als vanzelf soepel en natuurlijk klinken. Dat vergt wel durf. Die vind je door je steeds het resultaat voor ogen te houden: lezers die begrijpen wat je bedoelt, verder lezen en doen wat je van ze vraagt.
  2. Wees alert op taaleigen uitdrukkingen
    In elke taal heb je ‘manieren’ om dingen te zeggen. De kopjes staan bij ons in de kast, ergens anders zitten ze. Als je aan het vertalen slaat en te dicht op de tekst blijft val je hiermee onmiddellijk door de mand. Dat zelfde geldt voor onze voorkeur van woordvolgorde, tijd, aanspreekvormen enzovoort enzovoort.
  3. Kijk met frisse ogen
    Deze tip kom je in alle schrijfhandboeken tegen omdat-ie gewoon WAAR is. Neem afstand, letterlijk door iemand anders je tekst te laten lezen of door je tekst een nachtje te laten liggen. Printen is slecht voor het milieu maar helpt ook, of hardop voorlezen.



Meer lezen over vertaaluitdagingen? Klik door naar deze blogs:

Hoezo, ‘een station opent’? NS toch!

Door Maria Neele in de categorie De wenkbrauw op 10 december 2010
Tags: , ,

Carola en Maria trekken de wenkbrauwen op

De Nederlandse Spoorwegen laten ons weten dat er een nieuwe dienstregeling aan zit te komen. Maar liefst drie e-mails vond ik in mijn mailbox. Beetje overdreven, maar goed, ik kan er niet omheen.

Klik, even kijken wat de belangrijkste veranderingen zijn. O nee, de NS noemt dat wijzigingen. Dat klinkt al beter ;) .

Het station opent... ?

Hup, daar ging mijn wenkbrauw. Een nieuw station opent? Sinds wanneer zijn stations zelf-openend? Meestal doet de Koningin dat toch, of haar Commissaris? Het gáát open. Is het een anglicisme, of wil de schrijver ‘lekkere korte zinnen’? Wie het weet mag het zeggen.

Komma of geen komma?

Verder vertelt de tekst mij dat de NS beschikt over een beperkt aantal Sprinters (met een Hoofdletter). Soms rijden ze tussen Utrecht en Geldermalsen, en in de spits tussen Rhenen en Amsterdam Centraal. Ze jakkeren kris-kras door Nederland.

De komma achter Sprinter(s) is overbodig en zelfs foutief. De bijzin is hier beperkend bedoeld. In zo’n soort bijzin omschrijf je preciezer de betekenis van het woord of de woordgroep waar de bijzin bij hoort (het antecedent). Je kunt hem niet weglaten. In dit geval gaat het niet om zomaar een sprinter, maar om de sprinter die in de spits rijdt tussen Rhenen en Amsterdam Centraal. Zoals het hier staat is het een uitbreidende bijzin, en die moet je zonder al te veel problemen kunnen weglaten.

En ja, daar zijn ze weer: de onjuiste spaties!

Duurzame Waardekaart? Hij is van plastic!De NS verrast ons met een Duurzame Waardekaart. Die is niet van de NS, dus de nieuwsbriefschrijvers kunnen niet veel doen aan die foute spatie, die van een plastic kaartje een duurzaam product maakt.

Het is een grappige spatiefout, maar niet de enige in de nieuwsbrief van de NS. Het wemelt ervan.

Deze wil ik je niet onthouden: ‘Laatste stap naar enkele reisstructuur’. De NS bedoelt: laatste stap naar afschaffing retourprijs.

NS haalt verdubbeling uit reisstructuur

Of bestaat er nu iets als een dubbele reisstructuur? En kijk ook eens naar die fijne voorzetseldiarree in de eerste zin! Het Kiezelblog daagt je uit om die zin beter te formuleren. Kom maar op.

NS, geef een paar tientjes uit aan een strenge eindredacteur en zorg dat in elk geval je nieuwsbrief zonder fouten gepresenteerd wordt. Dat er problemen zijn met de dienstregeling is al erg genoeg. Hier is écht gemakkelijk iets aan te verbeteren. En dan kan mijn wenkbrauw weer tot rust komen.


Nog een voorbeeld waarvan onze wenkbrauw de hoogte in schoot:

Beste,

Door Carola Janssen in de categorie De wenkbrauw op 20 augustus 2010
Tags: , , ,

Carola en Maria trekken de wenkbrauwen op

Beste,

Zo begint het mailtje dat ik van de week kreeg van Usability Vlaanderen. Ik schreef me in voor de nieuwsbrief, de blog is namelijk interessant. Je kunt er nieuws en tips vinden over hoe je bezoekers van je site helpt om de taak die ze in hun hoofd hebben uit te voeren. Dat willen wij met onze teksten ook, dus ik wil er meer van weten. Ik schrijf me dus in en krijg per kerende post het ‘beste’-mailtje. Personaliseren is ook niet alles, maar dit is een ander uiterste. Vlaams zeker, dacht ik nog, om mensen zo aan te spreken.

Maar het gaat verder.

U heeft onlangs verzocht om u te abonneren op de E-mail nieuwsbrief van Usability Vlaanderen.
We kunnen amper wachten met u nieuwe artikelen door te sturen, klik daarom op de volgende link om je abonnement onmiddellijk te activeren:

>link<

(Indien deze link niet klikbaar is of wanneer je browser niet opent wanneer u op de link klikt, kopieer en plak deze dan in uw web browser.)

Afgezien van de foute spaties en andere missertjes is het vooral de wisseling van persoon die opvalt. Ja, de keuze tussen u en jij is een lastige. We hebben daar bij Kiezel Communicatie ook enorm mee gestoeid. Eerst alle honderdvierendertig pagina’s van deze site iedereen gevousvoyeerd, en toen toch maar besloten overal te jijen en te jouwen. Een andere optie is natuurlijk: niet kiezen. En dan krijg je dit.
De link bleek klikbaar, maar toen wachtte mij een nieuwe verrassing…

Daar is geen woord Vlaams bij. En als je geen Engels beheerst, is de usability opeens ver te zoeken. Echt een aanrader hoor, die nieuwsbrief van Usability Vlaanderen. Maar een beetje meer aandacht voor alle teksten waar je je bezoeker mee confronteert kan geen kwaad. Bij nadere beschouwing staan ook de blogposts vol taalfouten. Dat leidt me af, ik moet langer nadenken over wat de schrijver bedoelt. Hartstikke jammer, want op de inhoud is niks aan te merken.

HP voor paal op reclamepaal

Door Maria Neele in de categorie De wenkbrauw op 8 juni 2010
Tags: , ,

De CEO en de marketingmanager van HP zitten bij elkaar in het hoofdkwartier in Palo Alto. Ondanks het prachtige weer in California is de stemming bedrukt. Het gaat niet goed met de verkoop van de printers.

CEO: “Sales are down, we’ve got to do something.” (De omzet is naar beneden, we moeten iets doen)*

MM: “Let’s start a world wide campaign!” (Laten we beginnen met een wereldwijde campagne)

CEO nods reluctantly. (CEO knikt tegenzin)

MM shows a colourful sketch: “Why not combine these cool visuals and this nice copy?” (MM toont een kleurrijke schets: Waarom niet combineren deze coole visuals en dit mooie exemplaar?)

He reads: “The HP LaserJet pays for itself in less than 1 year. After that, it pays your business.” (Hij leest: “De HP LaserJet betaalt zichzelf terug in minder dan 1 jaar. Na dat het loont je bedrijf.” O nee: …betaalt zichzelf binnen 1 jaar terug. Daarna betaalt het U!)

CEO shows some interest: “Nice!” (CEO enige belangstelling toont: Nice!)

CEO has second thoughts: “But if we’ll transfer that to Europe, we’ll have to translate it into a zillion languages! Imagine the costs! We’ll have to hire copywriters! (CEO heeft tweede gedachten: Maar als we dat de overdracht naar Europa, zullen we het moeten vertalen in een zillion talen! Stelt u zich de kosten! We moeten copywriters huren!)

MM: “I’ve got an idea: let’s use a free internet translator. That’ll save us big money!” (Ik heb een idee: laten we een vrije internetvertaler gebruiken. Dat zal ons redden het grote geld!)

CEO: “Now you’re talking!” (Nu je spreekt!)

MM: “Let’s get this done!” (Laten we dit gedaan!)

Zo moet het ongeveer gegaan zijn. Of ze hebben de stagiaire aan het werk gezet. Anders kan ik me niet voorstellen dat een bedrijf als HP een billboardcampagne inkoopt voor minstens anderhalve ton (honderdvijftig duizend euro!) en dat er in het hele proces tussen inkoop en uitvoering niemand (NIEMAND!) aan de bel heeft getrokken over die foute tekst in koeienletters. Hoe kan dat nou?

Jongens en meisjes van HP! Volgende keer wil Kiezel Communicatie best even voor een luttel bedrag kijken naar zo’n tekst, zodat jullie niet meer compleet voor paal staan op die reclamepaal. Dan hebben wij meteen budget om ook zo’n zelfverdienende printer te kopen. Koel!

*Dialoog vertaald met Google

Is u geboren in 1908?

Door Carola Janssen in de categorie De wenkbrauw op 27 april 2010
Tags:


Onder dankzegging voor uw aanvrage doet het ons genoegen u als volgt te mogen offreren. 

Huh? Welk jaar is het ook weer? Van welke eeuw? Deze offerte kreeg ik zojuist per e-mail, maar de tekst zou je eerder verwachten op geschept papier, handgeschreven en met lakzegel bekrachtigd. Nu weet ik toevallig dat de afzender een goede leverancier is, maar als het ons eerste contact was geweest, ging ik twijfelen aan zijn uiterste houdbaarheidsdatum.

Hoe moet het wel? Ach, ik ben snel tevreden.

Bedankt voor uw aanvraag. Met plezier breng ik deze offerte uit.

Zoiets. Doe niet moeilijk, doe niet dik, wees direct en schrijf wat je zou zeggen. Verzorgde spreektaal, meer is niet nodig om mij aan te spreken.

Hopende u hiermede van dienst geweest te zijn. 

Voor den donder. Hij sluit af in stijl, zullen we maar denken.